Học tập tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh được Đảng và nhân dân ta đặt ra từ  lâu, trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc cũng như trong sự nghiệp xây dựng Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh càng có nhiều thuận lợi qua dạy học lịch sử, vì cuộc đời và sự nghiệp của Người đã được thể hiện cụ thể qua các trang sách lịch sử.

GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

QUA MỘT SỐ BÀI LỊCH SỬ VIỆT NAM Ở CHƯƠNG TRÌNH LỚP 12

        Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị anh hùng của dân tộc Việt Nam, danh nhân văn hóa thế giới. Cuộc đời và sự nghiệp sáng chói của Người đã nêu tấm gương cho mọi thế hệ chúng ta noi theo.

        Học tập tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh được Đảng và nhân dân ta đặt ra từ  lâu, trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc cũng như trong sự nghiệp xây dựng Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh càng có nhiều thuận lợi qua dạy học lịch sử, vì cuộc đời và sự nghiệp của Người đã được thể hiện cụ thể qua các trang sách lịch sử.

        Ở đây tôi giới hạn trình bày trong khuôn khổ lịch sử Việt Nam ở chương trình lớp 12 với các nội dung giáo dục sau :

  1.  Tư tưởng  Hồ Chí Minh về dân tộc , cách mạng  giải phóng  dân tộc và  cách mạng xã

         hội chủ nghĩa – giải phóng dân tộc  gắn với giải phóng xã hội, giải phóng con người ;

         cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên Cách mạng xã hội chủ nghĩa

          +  Bài 12 (CB); bài 14 (NC): Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam 1919-1925

              Vận dụng ở mục : Hoạt động của Nguyễn Ai Quốc .

          +  Bài 13 (CB); bài 15 (NC) : Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam 1925-1930

              Vận dụng ở mục : Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

          +  Bài 21 (CB) ;  bài 24 , bài 25 (NC):  Xây dựng  chủ nghĩa xã hội ở  miền  Bắc . .

              1954-1965 

                  Vận dụng ở mục :

                       -  Miền Bắc hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế, cải tạo quan hệ sản

                           xuất

                       - Đại hội đại biểu toàn quốc lần III của Đảng ( 9/1960 )

                       - Kế hoạch nhà nước 5 năm ( 1961-1965 )

          + Bài 25 (CB); bài 30 (NC): Việt Nam xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh bảo vệ

              Tổ quốc (1976-1986)

                  Vận dụng ở mục : Cách mạng Việt Nam chuyển sang giai đoạn mới

          +  Bài 26 (CB); bài 31 (NC) : Đất nước trên đường đổi mới đi lên chủ nghĩa  xã hội

              ( 1986-2000 )

                   Vận dụng ở mục : Đường lối đổi mới đất nước

           

  2.  Chiến lược đại đoàn kết trong cách mạng giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh

          +  Bài 12 (CB); bài 14 (NC) : Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam 1919-1925

                   Vận dụng ở mục : Hoạt động của Nguyễn Ai Quốc

                         -  Lập Hội Liên hiệp các dân tộc thuộc địa

                         -  Nội dung tham luận Đại hội Quốc tế Cộng sản lần V

          +  Bài 13 (CB); bài 15 (NC) : Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam 1925-1930

                   Vận dụng ở mục : Hội Việt Nam cách mạng thanh niên

                         -  Lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông

          +  Bài 15 (CB); bài 17 (NC) : Phong trào dân chủ 1936-1939

                         * Mặt trận Dân chủ Đông Dương

                   Vận dụng toàn bài

          +  Bài 16 (CB); bài 18 và 19 (NC) : Phong trào giải phóng dân tộc và Tổng khởi nghĩa

               tháng Tám (1939-1945). Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời

                          * Mặt trận Việt Minh

                   Vận dụng ở mục : Chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền .

          +  Bài 19 (CB); bài 22 (NC) : Bước phát triển của cuộc kháng chiến toàn quốc chống

               thực dân Pháp (1951-1953)

                           * Mặt trận LiênViệt

                   Vận dụng ở mục : Hậu phương kháng chiến phát triển mọi mặt.

          +  Bài 21, 22 (CB); bài 24,25,26,27 (NC) : Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu

              tranh chống đế quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam ( 1954-1965); Nhân

              dân hai miền trực tiếp chiến đấu chống đế quốc Mĩ xâm lược, nhân dân miền Bắc

              vừa chiến đấu vừa sản xuất ( 1965-1973)

                            * Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam

  3.  Xây dựng nhà nước của dân , do dân , vì dân

          +  Bài 17 (CB); bài 20 (NC) : Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa sau 02/9/1945

               đến trước 19/12/1946 .

                  Vận dụng ở mục: Bước đầu xây dựng chính quyền cách mạng, giải quyết nạn đói,

                   nạn dốt và khó khăn tài chính

          +  Bài 19 (CB); bài 22 (NC): Bước phát triển của cuộc kháng chiến toàn quốc chống

               thực dân Pháp ( 1951-1953 )

                   Vận dụng ở nội dung : Cải cách ruộng đất 1953 (kết quả, ý nghĩa)

          +  Bài 21 (CB); bài 24,25 (NC): Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh

              chống đế quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954-1965)

                   Vận dụng ở mục : Miền Bắc hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế, cải

                    tạo quan hệ sản xuất (1954-1960 )

  4.  Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh nhân dân và quốc phòng toàn dân

          +  Bài 13 (CB); bài 15 (NC) : Phong trào dân tộc dân chủ 1925-1930

                  Vận dụng ở mục : Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Namphần phương pháp

                   cách mạng của Cương lĩnh chính trị đầu tiên

          +  Bài 18 (CB); bài 21 (NC) : Những  năm đầu của cuộc  kháng chiến toàn quốc chống

              thực dân Pháp (1946-1950)

                  Vận dụng ở mục : Đường lối kháng chiến chống Pháp của Đảng

          +  Bài 18, 19, 20 (CB); bài 21, 22, 23 (NC) : Những năm đầu của cuộc kháng chiến

              toàn quốc chống thực dân Pháp (1946-1950); Bước phát triển của cuộc kháng

              chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1951-1953); Cuộc kháng chiến toàn quốc

              chống thực dân Pháp kết thúc (1951-1953)

                          * Xây dựng hậu phương kháng chiến

                  Vận dụng các nội dung :

                         -  Phong trào thi đua yêu nước (1948)

                         -  Đại hội anh hùng và chiến sĩ thi đua toàn quốc lần I ( 1952)

                         -  Cuộc vận động lao động sản xuất và thực hành tiết kiệm (1952)

                         -  Chiến dịch Điện Biên Phủ 1954

  5.  Tư tưởng nhân văn và tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh

          +  Dũng cảm, không ngại khó:

              Vận dụng mục : Hoạt động Nguyễn Ai Quốc 1911-1925 và 1941-1945

          +  Trung với nước, hiếu với dân :

                  -  “miền nam luôn luôn ở trong trái tim tôi” 1946; Hội nghị Phôngtennơblô, Tạm ước

                  -  27/7/1947 : ngày thương binh liệt sĩ

                  -  1966 - lời kêu gọi toàn quốc chống Mĩ cứu nước

          +  Đoàn kết quốc tế, hữu nghị hợp tác :

                  -  1946 :  Hiệp định Sơ bộ, Tạm ước .

                  -  1954 : Hiệp định Giơnevơ

          + Những mẩu chuyện :

                  -  Nhường cơm sẻ áo, hủ gạo đồng tâm . . . . (1946)

                  -  Ngày thương binh liệt sĩ đầu tiên (1947)

                  -  Bác Hồ trực tiếp tham gia chiến dịch Biên giới 1950

                  -  Phong trào “ đón thương binh về làng “ ( 1951)

                  -  Thơ chúc tết xuân 1968 và 1969

          Việc giáo dục truyền thống dân tộc nói chung và giáo dục lòng kính yêu, tin tưởng vào Đảng, Bác Hồ qua dạy học lịch sử có ý nghĩa rất lớn đối với học sinh. Trên cơ sở các sự kiện lịch sử cụ thể sẽ làm cho học sinh nhận thức và tiếp thu một cách tự giác, tích cực về chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; nó giúp các em thêm vững vàng trong nhận thức và hành động theo lí tưởng, tư tưởng của Người.

Nguyễn Thị Bích Ngọc